ZIJN WIJ KLAAR?

Iets voorbij Carré kijkt de werkkamer van Frits Bolkestein uit over de Amstel. Het is er spic en span. “Schoenen uit? Waarom, ik ben geen Moslim.” Hij is galant en complimenteus, maar staat tijdens het interview op scherp. “Ik ben zeer gedwee, als het maar niet te lang duurt.” Hij zucht veel en geeft kort antwoord. “Hoe mijn vrouw mij zou omschrijven? Dat kunt u beter aan haar vragen. Maar ik denk niet dat ze antwoord geeft.”

werkkamer Frits Bolkestein

Een dag van Bolkestein

“Ik sta op, mijn vrouw en ik ontbijten en dan houden wij de wereld bij aan de hand van kranten en wat we gehoord hebben. Muziek speelt een grote rol in ons leven. We luisteren naar radio 4 en Klara, een Vlaamse radiozender. Nou ja, als we dan zo’n beetje aan de dag beginnen, dan loop ik hier naartoe. Soms neem ik de metro.”

“Hier ben ik elke dag. Ook op zon- en feestdagen. Behalve wanneer ik op reis ben. Om elf uur ben ik hier altijd wel aangeland en dan ben ik hier tot 19.00 om te doen wat ik wil. Dan kom ik thuis. Mijn vrouw heeft dan gekookt. Ze kookt veel en ze kookt goed. Tijdens het eten maken we een fles wijn stuk. Vroeger dronk ik meer dan nu. Ik verdraag geen sterke drank meer.”

Voor de foto leest Bolkestein uit het boek dat nog op zijn bureau ligt. “Bob Hope is ook heel geestig. Marriage is such a great institution. No family should be without it!” Hij lacht luid. Maar antwoordt serieus als het gaat over trouw zijn. “Ik dénk aan alles.”

Werk

Frits Bolkestein werkt nog op verzoek aan toespraken en publicaties. “Ik schrijf sinds kort voor Jalta, een nieuwe internetkrant. Ik heb het nooit gezien, want ik lees geen internet, maar ik ben gevraagd om een maandelijkse column te schrijven van 600 woorden. Nou dat is gauw gedaan.”

“En over drie weken vertrekt ik naar Oxford voor een toespraak op een congres van de Liberal International. Ik ben daar van ’90 tot ‘99 president geweest. Ze hebben me gevraagd of ik wilde komen, dus dat doe ik dan. Op verzoek he?” daarbij steekt hij één vinger in de lucht. “Of ik het reizen vermoeiend vind? Het is naar Oxford, zo’n eind is dat niet. Ik hou niet van trans-Atlantische vluchten, want dan krijg je een jetlag, maar ook daar kom je wel overheen met een slaappil.”

Wanneer ik vraag of zijn denktank nog actief is en in welke vorm, begint hij te lachen. “Welke denktank? Oh mijn eenpersoonsdenktank. Dat ben ik en die is actief. Ik schijn ook een website te hebben, maar die heb ik zelf nooit gezien. Ik heb iemand die dat verzorgt, Madelon, mijn medewerkster. Zij doet dat allemaal.”

Oud worden

Meneer Bolkestein voelt zich niet oud, en ondervindt geen beperkingen van het ouder worden. “Met mijn energie of concentratie is niks mis. Misschien loop ik minder snel dan vroeger. Of mijn leeftijd van invloed is op mijn identiteit? Het lokt de vraag uit: wat is identiteit? Maar laat ik niet moeilijk doen. Het antwoord is nee. Ik voel me niet anders. Ik heb meer rust en ik heb het ook rustiger. Ik meer ruimte voor nadenken, voor lezen. Want ja ik heb geen functie meer. Ik draag geen verantwoordelijkheden meer.”

Fit

“Ik blijf fit door niet teveel te eten en zoveel mogelijk te bewegen. Als het weer een beetje fatsoenlijk is – dat wil zeggen droog – dan loop ik van huis naar mijn kantoor, en aan het eind van de dag weer terug.” Hij wijst langs de Amstel, stroomafwaarts. “Een wandelingetje van een half uur.”

Dood

“Leef ik met de dood? Nee.” Bolkestein zucht en vervolgt in één adem: “Het is zo, als de dood er is ben je er niet meer en als je er nog bent dan is de dood er niet. En wat betreft het hiernamaals kan ik u geen mededelingen doen. Ik ben er nog nooit geweest. Maar ik ben niet gelovig.”

“Ik noem mezelf geen atheïst, want dan zou ik een uitspraak doen over iets waarvan ik geen verstand heb dus ik hou het liever bij agnost. Een agnost zegt: ik weet het niet. En atheïst zegt: ik weet het wel, namelijk er is geen God.”

“Zijn we nu klaar? Ik heb geen haast, maar u vraagt mij dingen waar ik niet zo graag antwoord op geef. What you see is all there is, hé?”

Liefde

“Dit is mijn vrouw van vroeger.” Hij wijst op een foto van zijn vrouw Femke Boersma waarop ze rond de dertig is. “Ik ben zelf nu bijna twee jaar tachtig, zij is tweeëneenhalf jaar jonger dan ik. We kennen elkaar van de middelbare school. Ik heb haar later opgezocht en toen zijn we getrouwd.”

Vrienden

“Ik vind vriendschap erg belangrijk. En zie mijn vrienden zo vaak als dat kan. Aan beste vrienden doe ik niet. Maar mijn vrouw beschouw ik wel als zo iemand.”

“Aan mijn politieke tijd heb ik maar een paar vrienden overgehouden. Hans Hogervorst bijvoorbeeld, die nu in Londen zit. En Annelien Kappeyne, die nu helaas overleden is. Ik hecht erg veel waarde aan vriendschappen, maar in de politiek moet je daar erg mee oppassen.”

“In de politiek althans, als ik voor mijzelf mag spreken, heb ik geen vrienden en geen vijanden, alleen medestanders en tegenstanders. Politiek is al moeilijk genoeg, vriendschappen maken dat alleen maar moeilijker. Ik houd het graag overzichtelijk.”

Terugkijkend

Bolkestein ging de politiek in met grote idealen. Toen hij midden jaren zeventig in Parijs werkte bezocht hij Nederland regelmatig en maakte kennis met het Nederland van Den Uyl. Zo zegt hij in een interview met het Historisch Nieuwsblad: “Ik dacht: hoe moet het nu verder met dit land? Ik vond dat ik mijn stem moest verheffen. En er zat maar één ding op: zelf de politiek in gaan.”

“Politiek interesseerde me hoegenaamd niet in mijn studententijd. Die interesse is pas gewekt in dienst bij Shell. In El Salvador bijvoorbeeld was een grote inkomensongelijkheid. Er waren veertien families – los catorce – die de dienst uitmaakten en dat had een verschrikkelijke burgeroorlog tot gevolg. Ik vond dat stuitend, dit soort situaties hebben me aangemoedigd om me met de politiek te bemoeien. Ook al kennen we deze specifieke situatie in Nederland niet.”

“Ik denk wel dat ik veel heb kunnen veranderen in de Nederlandse politiek. Maar voor het antwoord op deze vraag moet u eigenlijk bij anderen zijn. Ik heb zeven verkiezingen meegedaan en die zijn allemaal goed verlopen. Toen ik begon aan de politiek had de VVD 22 zetels en toen ik weg ging hadden we 38 zetels. Nou dat kun je een goede score noemen. Bent u klaar?”

Levenslessen

“Twintigers van nu weten niet wat ze willen. Hangen in zelfmedelijden. Dat is een luxeprobleem. Een oplossing? We leven in een verwende samenleving en daar kan je niet zomaar uitstappen. Het enige advies dat ik voor deze jongeren heb is: hard werken.”

“Wij zijn klaar?”

“Hoe mijn jeugd was? Dat weet ik niet hoor. Heeft u andere vragen? Ik was volgens mij een vrolijk kind. En ik had een hele goed band met mijn ouders. Wij zijn nu klaar.”

Belangrijkste functies

  • Verschillende functies bij Shell
  • Staatssecretaris voor Economische Zaken
  • Minister van Defensie
  • Politiek leider VVD
  • Eurocommissaris
  • Bijzonder hoogleraar Intellectuele Grondslagen van Politieke Ontwikkelingen
  • Publicist / spreker

Heden

Gepensioneerd, maar werkt nog dagelijks in zijn kantoor in Amsterdam. Wordt met regelmaat benaderd voor toespraken en publicaties.

 

Save

Save

Save

Save

Save